بەدواداچوونێکی SNN قاچاخچێتییەکی مەترسیداری ئاژەڵ لەسنوورە لاوەکییەکانەوە ئاشکرا دەکات

0
837

SNN-عەلی حەمە سەعید

لەئێستادا و بەشێوەیەكی نایاسایی (قاچاخ) هاوردەكردنی ئاژەڵ و هەندێك كەرەستەی دیكە لە مەرزە لاوەكییەكانەوە بووەتە بازرگانییەكی شاراوە كە هەندێك كەس سودێكی مادییان پێدەگات، بەڵام زیانێكی زۆر لە بەرهەمی ناوخۆیی دەدەن، لایەنە پەیوەندیدارەكانیش دەڵێن “كۆنتڕۆڵكردنی هاوردەكردنی ئاژەڵ بەنایاسایی كارێكی هەروا ئاسان نییە”.

بەگوێرەی بەدواداچوونەكانی  SNNلەگەڵ ڕاگەیاندنی پشووی فەرمانگەكان و هاوكات سوود وەرگرتن لە بابەتی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا، ژمارەیەكی زۆر لەهاووڵاتیان لەسنوورە لاوەكییەكانی هەڵەبجە و دەریاچەی سیروان و ناوچەی نەورۆڵی و سازان، شەوانە بەشێوەیەكی نایاسایی ئاژەڵ هاوردەی هەرێمی كوردستان دەكەن، كە نرخی ئەم ئاژەڵانە بە بەراورد بە ئاژەڵی خۆماڵی زۆر كەمترە، بە وتەی ئەو كەسانەشی كە بەوكارە هەڵدەستن هەرچەندە پاسدارانی ئێرانی زۆر بە ئەستەم ڕێگە بەو كارە دەدەن، بەڵام پاسەوانی سنووری عێراق ڕێگرییەكی ئەوتۆ لەو كارە ناكات.

یەكێك لەو كەسانەی كە كاری بە نایاسایی هاوردەكردنی ئاژەڵ دەكات لە ئێرانەوە و ئامادە نەبوو ناوی بڵاو بكرێتەوە، بە SNNی ڕاگەیاند: ماوەیەكی زۆرە كاری هاوردەكردنی ئاژەڵ لە ناوچە سنوورییەكانی پارێزگای هەڵەبجەوە ئەنجامدەدرێت، بەتایبەت لە سنووری دەریاچەی سیروان و ناوچەی سازان و نەورۆڵی، كە ڕووباری سیروان سنووری هەردوو عێراق و ئێران جیادەكاتەوە، كارەكەش بەجۆرێك دەكرێت، كە ئەو كەسانەی فرۆشیاری خۆیانیان هەیە لە شارەكانی ئێران لەڕێگەی مۆبایلەوە وێنەی ڤیدیۆیی ئاژەڵەكان دەگرێت و دەینێرێت بۆمان، ئێمەش نرخیان لەسەر دادەنێین و ڕێكەدەکەوین و دواجار بەشەواندا ئاژەڵەكان دەهێندرێنە كەناری ڕووباری سیروان و بەناو ئاوەكەدا ڕادەستی ئێمەیان دەكەن و ئێمەش بەشێوەی حەواڵە پارەكانیان بۆ دەنێرین.

ئاماژەی بەوەشكرد، نرخی ئەم ئاژەڵانە بە بەراورد بە ئاژەڵی خۆمان زۆر هەرزانە، بەجۆرێك ئەگەر كیلۆیەك بەرخی خۆمان بە زیندوویی بە پێنج هەزار دینار بێت، ئەوا ئێمە بە نزیكەی دوو هەزار دینار لەوانی دەكڕین و دواتر دەیفرۆشینەوە بە گۆشتفرۆشەكان بە نزیكەی چوار هەزار دینار، ئەمە بۆ ئاژەڵەكانی دیكەی وەك مانگا و بزن و مەڕ بەهەمان شێوەیە.

ئەو هاوڵاتییە، ئەوەشی وت: “ئێمە كڕیاری تایبەت بەخۆمان هەیە و لە شارەكانی سلێمانی و گەرمیان و تەنانەت لە هەولێریشەوە پەیوەندیمان پێوە دەكرێت ئاژەڵی ئێرانییان بۆ پەیدابكەین، هاوكات هاوردەكردنی ئەو ئاژەڵانە زۆر قورسە لەدەستی پاسدارانی ئێرانی ڕزگاریان ببێت، چونكە لەوێ‌ زۆر بەئەستەم رێگەیان پێدەدرێت ئاژەڵ بهێننە سنورەكانەوە، بەڵام زۆرجاریش بە پێدانی پارەیەكی كەم بە پاسدارەكان ئەوانیش گرفتیان نامێنێت، بەڵام پاسەوانی سنووری عێراق بەو جۆرە نین و كارئاسانیمان بۆ دەكەن.

بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی كە لە گومرگی پارێزگای هەڵەبجەوە دەستی SNN كەوتوون، ئەوە خراوەتەڕوو، ڕێگریكردن لە هاوردەكردنی ئاژەڵ و هەر كەرەستەیەكی دیكە كاری سەرەكی پاسەوانی سنوورە كە ڕێگە بەو قاچاخچێتییە نەدەن، بەڵام كاتێك بەسەر ئەواندا تێدەپەڕێت، هەندێك جار لەلایەن پۆلیسی گومرگی عێراقەوە ئەو كەسانە دەستگیر دەكرێن و بە ئاژەڵەكانەوە ڕادەستی ئێمەیان دەكەن، ئێمەش بەگوێرەی ئەو ڕێنماییەی لەبەردەستماندا هەیە ئەگەر ئەو كەسە لەلایەن ڤێرتەرنەری هەڵەبجەوە پشتگیری بۆ كرابێت، ئەوا خۆیی و ئاژەڵەكانی ئازاد دەكەین، بە پێچەوانەوە ئاژەڵەكان ڕەوانەی ئێران دەكەینەوە ئەو كەسەی بەو كارە هەستاوە تەنها غەرامە دەكرێت.

نەورۆڵ عەلی، بەرپرسی بەشی سامانی ئاژەڵ لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی كشتوكاڵی هەڵەبجە بۆ SNNی ڕوونكردەوە، ئێمە دەزانین كە هاوردەكردنی ئاژەڵ بە نایاسایی لە ئێرانەوە بۆ سنوورەكە بوونی هەیە، بەڵام ئەمە كاری ئێمە نییە ڕێگری لێبكەین، بەڵكو دەبێت پاسەوانی سنوور یاخود گومرگ بەم كارە هەستن، هاوكات ئێمە بەهیچ جۆرێك پشتگیریمان بۆ هیچ هاوڵاتییەك نەكردووە كە رێگەی پێبدەین بە هاوردەكردنی ئاژەڵ لە ئێرانەوە، چونكە ئەوە لەدەسەڵاتی ئێمەدا نییە.

ئەوەشی ڕوونكردەوە، تەنها لەیەك حاڵەتدا ئێمە دەتوانین پشتگیری بۆ هاوڵاتییەك بكەین ئاژەڵ هاوردە بكات لە وڵاتانی دیكەوە، كە ئەگەر مۆڵەتی پرۆژەیەكی وەبەرهێنانی لەبواری سامانی ئاژەڵ هەبێت و بەڵگەی پێویستمان پێبدات، پاشان ئێمە نوسراو ئاڕاستەی وەزارەتی كشتوكاڵ دەكەین و پاشان ڕەزامەندی پێدەدرێت، جگە لەو ڕێگەیە ئێمە هیچ جۆرە نوسراو و پشتگیرییەك بۆ كەس ناكەین لە ئێرانەوە ئاژەڵ هاوردە بكات.

بە وتەی خاوەن ئاژەڵانی هەرێمی كوردستان و سنووری پارێزگای هەڵەبجە بەهۆی بە نایاسایی هاوردكردنی ئاژەڵ لە سنوورە لاوەكییەكان و دەریاچەی سیروانەوە، زیانێكی زۆر بە ئێمە گەیشتووە، چونكە لەگەڵ ئەوەی ئێمە ئەركێكی زۆر دەكێشین و خەرجییەكی زۆر لەسەرمان دەكەوێت تا ئاژەڵێك بەخێو دەكەین، بەڵام كاتێك لە ئێرانەوە ئاژەڵ هاوردە دەكرێت بەهۆی هەرزانی نرخەكەیەوە گۆشتفرۆشەكان ئامادە نین ئاژەڵەكانی ئێمە بكڕن، ئێمەش ناچارین بەنرخێكی هەرزان بیانفرۆشین.

هەر بەگوێرەی بە دواداچوونەكانی SNN تەنها ئاژەڵ لە سنوورە لاوەكییەكانەوە هاوردە ناكرێت، بەڵكو سووتەمەنی لە گاز و بانزین و هەندێك كەرەستەی كارەبایی بەشێوەی نایاسایی (قاچاخ) هاوردە و هەناردە دەكرێن.

بەشی بکە لە
Previous Next
Close
Test Caption
Test Description goes like this