ژمارەی سزادراوان لە چاکسازییەکاندا زۆر زیاترە لە ستانداردە جیهانییەکان   

0
188

SNN-بریار محەمەد

لە چاكسازییەكانی هەرێمی كوردستان-دا پێنج هەزار و 32 سزادراو هەیە، ئەوەش دوو هێندە زیاتری ئەو ژمارەیەیە، كە پێویستە لەو چاكسازییانەدا هەبێت، ژمارەی زۆر و خراپیی بیناكان، لە جیاتی چاكسازیی، شوێنەكەی كردووەتە جێگای كەڵەكەبوونی چەندین كێشە، ژنان و منداڵانیش لە خراپترین دۆخدان و دەیان منداڵ لە خوێندنی بێبەش بوون.

ئەحمەد نەجمەدین، بەڕێوەبەری گشتیی چاكسازیی كۆمەڵایەتی لە وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتیی بە  SNNی راگەیاند: یەكێك لە كێشە سەرەكییەكانی ناو چاكسازییەكانی هەرێمی كوردستان، خراپیی و بچووكیی بیناكان و نەگونجانیەتی لەگەڵ ژمارەی سزادراوان، بە نمونە تەنیا لە چاكسازیی گەورانی هەولێر دوو هەزار و 30 سزادراو هەیە، لەكاتێكدا پێویستە تەنیا 900 سزادراوی تێدابێت، بۆیە لەجیاتی ئەوەی بەپێی ستانداردی جیهانیی لە ژوورێكدا هەشت سزادراوی تێدابێت، 20 بۆ 26 سزادراوی تێدایە، دەشڵێت:”ئەوە ڕاستیە و لە دەسەڵاتی ئێمەشدا نییە”.

زۆری ژمارەی سزادراوان لە چاکسازییەکاندا کێشەی تەندروستی و ئەمنی لێکەوتوەتەوە

وتیشی: سزادراون بە زۆرینەیان بە تاوانی تیرۆر، كوشتن، بازرگانیی و بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر حوكمدراون و دوای ئەوان دزیی و تاوانی دیكە دێت.

ناوبراو دەڵێت: زۆریی ژمارەی سزادراون لە بینا و ژووری بچووكدا، كێشەی تەندروستیی و ئەمنیشی دروستكردووە، ئێمە داوامان لە حكومەت كردووە، چەند هۆڵێك لە چاكسازیی گەورانی هەولێر زیاد بكرێت، لە دهۆكیش داوامان كردووە، ئەو 32 هۆڵەمان پێبدەنەوە، كە وەزارەتی ناوخۆ سودی لێوەردەگرێت و شوێنی دیكە بۆ ڕاگیراوانی وەزارەتی ناوخۆ و ئاسایش دابین بكرێت، بەمەش قەرەباڵغیی چاكسازییەكان كەم دەبێتەوە.

بینای چاكسازیی ژنان و منداڵان لە هەر سێ پارێزگاكە تایبەتمەندیی چاكسازییان تێدا نییە، هەم كۆنن، هەمیش بچوكن و بۆ چاكسازیی دروستنەكراون، ئەمەش گرفتی گەورەی بۆ سزادراوان و بەڕێوەبەرانی چاكسازییەكانیش دروستكردووە.

قەیرانی دارایی رێگربووە لەبەردەم دروستکردنی بینای چاکسازیدا

بەڕێوەبەری گشتیی چاكسازیی كۆمەڵایەتیی، وتیشی  كە پێش شەڕی داعش و قەیرانی دارایی، لە هەر سێ شارەكە دەست بە دروستكردنی بینای چاكسازیی ژنان و منداڵان كرا و بەشێكی پرۆژەكان جێبەجێ كران، بەڵام دواتر بەهۆی قەیرانی داراییەوە ڕاگیران، “ئێستا داوامان لە حكومەت كردووە، ئەوانەی دەست بە دروستكردنیان كراوە تەواو بكرێن بۆئەوەی كێشەی نەگونجانی باڵەخانەكان چارەسەر بكرێن”.

یەكێكی دیكە لە كێشەكانی چاكسازیی ژنان و منداڵان، نەبوونی شوێنی گونجاو و خواردنی پێویستە بۆ منداڵان، هەندێك لەو دایكانەی سزادراون، منداڵیان لەگەڵە، ئەوكاتە منداڵەكە وەك دایكی زیندانیی دەكرێت و دەرفەتی ژیانێكی ئاسایی پێنادرێت، لە كۆمەڵگا دادەبڕێت و كاریگەریی دەروونیی خراپیان لەسەر دروست دەبێت، ئەگەر تەمەنیشیان گەیشتبێتە ئاستی خوێندن، ئەوا خوێندنەكەیان دەفەوتێت.

یەكێكی دیكە لە كێشە سەرەكییەكانی ناو چاكسازییەكانی هەرێمی كوردستان، تێكەڵكردنی سزادراوانە، بە نمونە، بكوژ و بەكارهێنەری ماددەی هۆشبەر لەگەڵ سزادراوێكی دیكەدا لە بینایەك و هەندێك جار ژوورێكدا تێكەڵ دەكرێن، كە تاوانێكی بچووكی ئەنجامداوە، بەمەش لەجیاتی ئەوەی چاكسازیی ببێتە شوێنێك بۆ چاكسازیی كۆمەڵایەتیی و گۆڕانكاریی لە سزادراودا بە ئاڕاستەی باش، سزادراوەكە فێری تاوانی گەورەتر دەبێت و شوێنەكە لە چاكسازییەوە دەبێتە شوێنی فێربوونی خراپەكاریی.

تا ئێستا ژمارەیەکی کەم منداڵ لە چاکسازییەکاندا دەرهێندراون

ئەحمەد نەجمەدین، دەڵێت: بۆ چارسەری ئەو كێشەیە وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتیی بڕیاری دا، كە ئەو منداڵانەی یاسا ڕێگایان پێدەدات، لە چاكسازییەكان دووربخرێنەوە و ببرێنە چاكسازیی كۆمەڵایەتیی، بەڵام تا ئێستا ژمارەیەكی كەم منداڵ براونەتە چاودێریی كۆمەڵایەتیی.

لە چاكسازیی ژنان و منداڵانی هەولێر زیاتر لە ٥٠ منداڵ لەگەڵ دایكیان زیندانیی كراون، منداڵی تازە لە دایكبوو تا منداڵی تەمەن حەوت ساڵی تیدایە.

ئەو كەسانەی بە تاوانی “تیرۆر” سزادراون ژمارەیان لە سەروو هەزار و 500 كەسەوەیە و زۆربەیان خەڵكی شارەكانی باشور و ناوەڕاستی عێراق-ن، ئەحمەد نەجمەدین دەڵێت، كە داوایان كردووە، یان ژوورەكان زیاد بكەن، یانیش حكومەتی هەرێم بەپێی پرۆتۆكۆلێك لەگەڵ حكومەتی ناوەند، چارەسەرێك بۆ ئەو دۆخە بدۆزێتەوە.

لە هەرێمی كوردستان شەش چاكسازیی-بەندینخانە (گەوران-پیاوان، ژنان و منداڵان و نەوجەوانان) هەن، كە دابەش بوون بەسەر پارێزگاكانی سلێمانی، هەولێر و دهۆك و لە هەر پارێزگایەك دوو چاكسازیی هەیە.

بەشی بکە لە
Previous Next
Close
Test Caption
Test Description goes like this