SNN
بەرزبوونەوەی فەرمیی نرخی دۆلار لە عێراق راستەوخۆ کاردانەوەی لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان دروست کرد؛ سەرباری هۆشدارییەکانی حکومەت، شەپۆلێکی گرانی بازاڕەکانی گرتەوە و بازرگانان مامەڵەکردن بە نرخی پێشووی دینار رەتدەکەنەوە.
بڕیاری بانکی ناوەندی و دەستپێکی گرانی
سەرەڕای هۆشدارییە تووندەکانی لایەنە پەیوەندیدارەکان، راستەوخۆ دوای بڕیارەکەی بەغدا بۆ بەرزکردنەوەی نرخی فەرمیی دۆلار، شەپۆلێکی بەرزبوونەوەی نرخ بازاڕەکانی هەرێمی کوردستانی گرتەوە. ئەم گۆڕانکارییە خێرایە لە کاتێکدایە کە بانکی ناوەندیی عێراق نرخی نوێی خستووەتە بواری جێبەجێکردنەوە و لەمەودوا 100 دۆلار بە نرخی فەرمیی 152 هەزار دینار دەدرێتە بانک و بازرگانان، لە کاتێکدا پێشتر بە 132 هەزار دینار بووە.
بازاڕی ئامێرە کارەباییەکان و پاشەکشە لە مامەڵەی دینار
خاوەنی پێشانگەی سوڵتان بۆ فرۆشتنی ئامێری کارەبایی لە شاری هەولێر ئاماژە بەوە دەکات، لەگەڵ دەرچوونی بڕیارەکە نرخی تەواوی کەرەستە و ئامێرەکان بەرزبووەتەوە. بریکارە سەرەکییەکانی کۆمپانیاکان لە هەولێر و سلێمانی فرۆشیارانیان ئاگادار کردووەتەوە کە چیدی بە نرخی کۆن (100 دۆلار بە 135 هەزار) مامەڵە ناکەن، بەڵکو دەبێت کاڵاکان بە دۆلار بفرۆشرێن یان بە نرخی رۆژی بازاڕ پارەکە بە دینار وەربگیرێت.
بەرزبوونەوەی نرخ لە کۆگاکاندا
بەپێی گوتەی فرۆشیاران، هەرچەندە ئەو کاڵایانەی لە کۆگاکاندان پێشتر بە نرخی کۆن هاوردە کراون، بەڵام نرخەکانیان راستەوخۆ زیادی کردووە؛ بۆ نموونە بەفرگرێک کە پێشتر بە 540 هەزار دینار فرۆشراوە، دوای بڕیارەکە نرخەکەی بۆ 660 هەزار دینار بەرزبووەتەوە.
هەڵوێستی ژووری بازرگانی و قەبارەی گرانی
ئارام بابان، ئەندامی ئەنجوومەنی کارگێڕیی ژووری بازرگانیی سلێمانی راگەیاند، بەهۆی جیاوازیی نرخی دینار لەگەڵ بڕیاری بەرزکردنەوەی دۆلار، هەموو شتێک لە عێراق و هەرێمی کوردستان بە رێژەی 12% گران بووە، بە جۆرێک هەر کاڵایەک پێشتر 100 هەزار دینار بووبێت، ئێستا بووەتە 112 هەزار دینار. ناوبراو ئاشکراشی کرد کە زیاتر لە 50%ـی بازرگانانی هاوردەکار نرخەکانیان زیاد کردووە و ئەوانەی دیکەش بە قۆناغ نرخەکان بەرز دەکەنەوە.
دەرفەت بۆ گەشەی بەرهەمی ناوخۆ
ئەندامەکەی ئەنجوومەنی کارگێڕیی ژووری بازرگانیی سلێمانی پێیوایە، ئەم دۆخە نوێیە دەرفەتێکی زێڕینە بۆ بوژانەوەی بەرهەمی ناوخۆ؛ چونکە ئەگەر کارگەیەکی ناوخۆیی نیوەی کەرەستە خاوەکانی لە دەرەوە هاوردە بکات، تەنیا 6% بەرهەمەکەی لەسەر گران دەبێت، بەمەش دەتوانێت زۆر باشتر لە جاران رکابەریی کاڵای هاوردەکراوی بیانی بکات.
مۆڵەتی دوو مانگ و قەدەغەکردنی گرانی
لە بەرامبەردا، نەوزاد شێخ کامیل، بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانی لە وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێمی کوردستان هۆشداری دەدات و رایدەگەیەنێت، تاوەکو ئەو کەرەستانەی پێشتر هاوردەکراون لە بازاڕدا مابن، کە نزیکەی 2 مانگی پێدەچێت، دەبێت نرخەکان وەک خۆیان بمێننەوە، ئەگەر هەر مارکێت یان دوکانێک نرخ گران بکات، رێکاری یاسایی تووندی بەرامبەر دەگیرێتەبەر.
چاودێریکردنی بازاڕ لەلایەن لیژنە هاوبەشەکانەوە
بەڕێوەبەری گشتیی بازرگانی جەختی لەوە کردەوە کە لیژنە هاوبەشەکانی قایمقام لە بازاڕەکاندا چاودێریی پسوولەی کڕینی کۆن و نوێی بازرگانان دەکەن، هەر کەس و لایەنێکیش بە بیانووی بەرزبوونەوەی نرخی دۆلارەوە زیادەڕەوی لە نرخەکاندا بکات و کاڵاکان لەسەر هاووڵاتییان گران بکات، رووبەڕووی سزای یاسایی دەکرێتەوە.
