دۆناڵد ترەمپ
SNN-
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد کە بەرپرسانی باڵای تاران پەیوەندییان پێوە کردوون و بە توندی خوازیاری واژۆکردنی ڕێککەوتنن. ترەمپ وتیشی کە توانیویانە گەمارۆی سەر گەرووی هورمز بشکێنن و تەنیا لە یەک ڕۆژدا 34 کەشتییان بەناو گەرووەکەدا تێپەڕاندووە.
بشکاندنی گەمارۆی هورمز
ئەمڕۆ دووشەممە 13-04-2026، دۆناڵد ترەمپ لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند کە دوێنێ 34 کەشتی بەناو گەرووی هورمزدا تێپەڕیون، کە ئەمە زۆرترین ژمارەیە لەو کاتەوەی ئێران گەرووەکەی داخستووە. ترەمپ ئەم هەنگاوەی وەک سەرکەوتنێکی گەورە وەسف کرد و پڕۆسەی داخستنی گەرووەکەی لەلایەن تارانەوە بە “گەمژانە” ناوبرد. وتیشی کە ئەمریکا پێویستی بەو ڕێڕەوە نییە چونکە نەوت و غازی زۆریان هەیە، بەڵکو بۆ پاراستنی ئازادیی کەشتیوانیی جیهانی دەیکەنەوە.
“ئێران دەیەوێت ڕێکبکەوێت”
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم بەیانییە پەیوەندییان لەلایەن “کەسانی پەیوەندیدار” لە تارانەوە پێگەیشتووە و دەیانەوێت بە هەر نرخێک بێت کۆتایی بە ململانێکان بهێنن. ترەمپ وتی: “ئەوان زۆر بە توندی دەیانەوێت ڕێککەوتن بکەن، بەڵام ئێمە ڕێگە نادەین وڵاتێک جیهان بڕووتێنێتەوە یان هەڕەشەیان لێ بکات.” هەروەها دەستخۆشی لە جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆک کرد کە لە دانوستانەکاندا کارێکی نایابی کردووە.
یۆرانیۆمەکە وەردەگرینەوە
سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمی، ترەمپ زۆر ڕاشکاو بوو و وتی: “ئێران هەرگیز نابێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.” هۆشداریشی دا کە واشنتن بە هەر ڕێگەیەک بێت یۆرانیۆمە پیتێنراوەکەی ئێران (تۆزی ئەتۆمی) وەردەگرێتەوە. ترەمپ وتی: “یان دەبێت خۆیان بماندەنەوە، یان ئێمە بە ڕێگەی دیکە دەستبەسەریدا دەگرین، چونکە ناتوانین ئەو چەکە بدەینە دەست کۆمەڵێک کەس کە تەنیا ئاژاوە بڵاودەکەنەوە.”
سڕینەوەی هێزی دەریایی ئێران
ترەمپ تیشکی خستە سەر دۆخی سەربازیی ئێران و ڕایگەیاند کە هێزی دەریایی ئەو وڵاتەیان بەتەواوی لەناو بردووە. وتیشی: “ئێستا شەڕ نییە، بەڵام ئابڵوقەیەکی توند هەیە و ئێرانییەکان هیچ کاروبارێکی ئابوورییان بۆ بەڕێوە ناچێت.” سەرۆکی ئەمریکا ڕەخنەی لە پاپا لیۆ-ش گرت و وتی کە قسەکانی لەبارەی ئێرانەوە هەڵە بوون.
کوبا؛ ئامانجی داهاتووی ترەمپ
لە کۆتایی قسەکانیدا، دۆناڵد ترەمپ ئاماژەی بە ستراتیژیی داهاتووی وڵاتەکەی کرد و ڕایگەیاند کە ئەمریکا لە گەمارۆدانی وڵاتان ناوەستێت. ترەمپ وتی: “دوای ئەوەی کارەکانمان لەگەڵ ئێران بەتەواوی کۆتایی هات، ڕەنگە ڕوو لە وڵاتی کوبا بکەین،” ئەمەش وەک ئاماژەیەک بۆ دەستپێکردنی فشارەکان بۆ سەر هاوپەیمانەکانی دیکەی تاران و مۆسکۆ لە جیهاندا.
