ڕاوێژکارێکی عەلی زەیدی: قەرزی گشتیی عێراق لەژێر کۆنترۆڵدایە و کێشەی سەرەکی پشت بەستنە بە نەوت

بەغدا – SNN

مەزهەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژکاری دارایی سەرۆک وەزیرانی عێراق ڕایگەیاند، کۆی گشتیی قەرزی گشتیی وڵات هێشتا لە چوارچێوەی سنوری پێوەرە نێودەوڵەتییەکاندا کۆنترۆڵکراوە و کێشەی ڕاستەقینەی ئابووریی عێراق پشت بەستنی زۆرە بە داهاتی نەوت.

دۆخی قەرزەکانی عێراق

بەپێی وتەی ڕاوێژکارەکەی سەرۆک وەزیران، بارودۆخی دارایی عێراق بەم شێوەیەیە:

قەرزی دەرەکی

تا ساڵی 2028 نزیکەی نۆ ملیار دۆلار قەرزی دەرەکی پێویستە بدرێتەوە.

قەرزی ناوخۆیی

قەرزی ناوخۆیی 100 ترلیۆن دیناری تێپەڕاندووە، کە یەکسانە بە 80 ملیار دۆلار.

ڕێژەی قەرز

کۆی گشتیی قەرزەکان دەگاتە نزیکەی 36%ی بەرهەمی ناوخۆیی، کە ئەمەش بەراورد بە سنوری نێودەوڵەتی (60%) ڕێژەیەکی گونجاوە.

ڕێککەوتنی یانەی پاریس

چاوەڕوان دەکرێت بە یەکلاکردنەوەی کێشەی پارە هەڵپەسێردراوەکانی ساڵی 2004 لەگەڵ هەشت وڵاتدا، لانی کەم 80%ی ئەو پارانە بسڕدرێنەوە و ڕێژەی قەرزەکان زیاتر دابەزێت.

سیاسەتی دارایی داهاتوو

سندوقی نێودەوڵەتیی دراو جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە کێشەی عێراق قەبارەی قەرز نییە، بەڵکو پێویستیی کۆنترۆڵکردنی کورتهێنانی دارایی و هەمەجۆرکردنی داهاتە. لەم چوارچێوەیەدا، مەزهەر محەمەد ساڵح ئاماژەی بە پلانێکی دە ساڵە کرد کە ئامانجی لێی:

بەرزکردنەوەی داهاتی نانەوتی لە 10%ی ئێستا بۆ 45%.

چاکسازی لە باج و گومرگ و بەدیجیتاڵکردنی سیستمەکان.

چالاککردنی کەرتی تایبەت و ئەنجامدانی چاکسازی بانکی بۆ بەدیهێنانی سەقامگیری درێژخایەن