شاخەوان ئەبوبەکر: وەک چۆن نەوتمان ڕادەستی بەغدا کرد، دەبێت سیستمی ئەسیکۆداش جێبەجێ بکەین

بەڕێوەبەری گومرگی باشماخ ئاشکرای دەکات کە هەرێمی کوردستان لەژێر فشاری ئەمریکا و نەتەوە یەکگرتووەکاندا کار بۆ جێبەجێکردنی سیستمی جیهانیی “ئەسیکۆدا” دەکات، بە مەبەستی کۆنترۆڵکردنی جوڵەی دۆلار و ڕێگریکردن لە سپیکردنەوەی پارە.
گۆڕانکاری لە سیستمی گومرگی هەرێم
شاخەوان ئەبوبەکر، بەڕێوەبەری گومرگی دەروازەی نێودەوڵەتیی باشماخ ڕایگەیاند، هەرچەندە لە ئێستادا هەرێمی کوردستان خاوەنی سیستمی ئەلیکترۆنیی تایبەت بە خۆیەتی، بەڵام لە داهاتوودا پابەند دەبێت بە جێبەجێکردنی سیستمی “ئەسیکۆدا”. ئەو جەختی کردەوە کە “پرسی گومرگ لە نەوت گرنگتر نییە” و وەک چۆن دۆسیەی نەوت ڕادەستی بەغدا کرا، بە هەمان شێوەش ئەم سیستمە لە دەروازەکانی هەرێم جێبەجێ دەکرێت.
ئامانجە نێودەوڵەتییەکان و کۆنترۆڵی دۆلار
بە وتەی بەڕێوەبەری گومرگی باشماخ، ئەمریکا و نەتەوە یەکگرتووەکان تێبینییان لەسەر سیستمی پێشووی عێراق هەبووە کە تەنیا کاغەز بووە. ئامانجی سەرەکی لە جێبەجێکردنی سیستمی “ئەسیکۆدا” کۆنترۆڵکردنی ئەو دۆلارەیە کە بۆ مەبەستی بازرگانی دەچێتە دەرەوەی وڵات، تاوەکو ڕێگری لە سپیکردنەوەی پارە بکرێت و بزانرێت حەواڵەکان بۆ چ وڵاتێک دەچن، کە ئاماژەی بەوە کرد مەبەستی سەرەکی وڵاتی ئێرانە.
پاراستنی بەرژەوەندیی بازرگانانی هەرێم
شاخەوان ئەبوبەکر هۆشداری دا کە بەشێکی زۆری ئەو کاڵایانەی لە هەرێمی کوردستانەوە هاوردە دەکرێن، بەرەو ناوەڕاست و خوارووی عێراق دەچن. ئاماژەی بەوە کرد ئەگەر هەرێم نەچێتە ناو ئەم سیستمە، لە داهاتوودا ڕێگە بەو کاڵایانە نادرێت بچنە ناوچەکانی دیکەی عێراق. حکومەتی هەرێم دەیەوێت بە جێبەجێکردنی ئەم سیستمە، بازرگانانی ناوخۆ تووشی زیان نەبن و کارەکانیان بەردەوام بێت.
هەماهەنگیی هەولێر و بەغدا
لە ئێستادا بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی گومرگی هەرێمی کوردستان لە گفتوگۆدایە بۆ چۆنیەتی جێبەجێکردنی ئەم بڕیارە. بەرپرسێکی باڵا لە وەزارەتی دارایی هەرێم دووپاتی کردووەتەوە کە گفتوگۆکان لەگەڵ بەغدا بەردەوامن، بەڵام جێبەجێکردنی سیستمەکە کاتی دەوێت چونکە پێویستی بە ئامادەکارییە.
سیستمی ئەسیکۆدا (ASYCUDA) چییە؟
ئەمە سیستمێکی جیهانیی گومرگییە و ڕاستەوخۆ لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە چاودێری دەکرێت. ئامانجی سیستمەکە بریتییە لە ئۆتۆماتیکیکردنی ڕێکارە گومرگییەکان، کۆنترۆڵکردنی پارەدان و بەستنەوەی ڕاستەوخۆی داهاتی دەروازە سنوورییەکان بە بانکی ناوەندییەوە بۆ شەفافیەت لە داهات و خەرجییەکاندا.