گوتەبێژی حکوومەتی عێراق: ناردنی دۆلاری کاش لە ئەمریکاوە بەردەوامە و پەیوەندی بە پرسی سەربازییەوە نییە

SNN

حکوومەتی عێراق رایدەگەیەنێت، کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان کاریگەری لەسەر پەیوەندییە داراییەکانی نێوان بەغدا و واشنتن دروست ناکات و لە رۆژی کشانەوەی هێزەکانیشدا گوژمەیەکی نوێی دۆلاری نەختینە گەیشتووەتە بەغدا.

گەیشتنی گوژمەیەکی نوێ هاوکات لەگەڵ کشانەوەی هاوپەیمانان
رۆژی شەممە 3ـی تشرینی یەکەمی 2026، حەیدەر عەبوودی، گوتەبێژی حکوومەتی عێراق سەبارەت بە پرسی ناردنی دۆلار دوای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانان رایگەیاند، کۆتاییهاتنی ئەرکی سەربازی و پرسی ناردنی دۆلار دوو بابەتی تەواو جیاوازن و پەیوەندییان بە یەکەوە نییە. ئاماژەی بەوەش کرد، باشترین بەڵگە ئەوەیە کە رۆژی چوارشەممە 30ـی ئەیلوول، هاوکات لەگەڵ کۆتاییهاتنی ئەرکی هێزەکانی هاوپەیمانان، گوژمەیەکی دیکەی دۆلاری کاش گەیشتووەتە عێراق، جەختیشی کردەوە کە ئەم هەنگاوە سەربازییە نابێتە هۆی لاوازبوونی پەیوەندییەکانی نێوان بەغدا و واشنتن.

رێککەوتنی بەغدا و واشنتن بۆ سەقامگیریی دارایی
گوتەبێژی حکوومەتی عێراق ئاشکرای کرد، لەگەڵ لایەنی ئەمریکی گەیشتوونەتە رێککەوتن بۆ بەردەوامبوونی ناردنی دۆلار بۆ عێراق. روونیشیکردەوە کە ئەم بەردەوامییە یارمەتیدەر دەبێت لە جێگیرکردنی دۆخی دارایی وڵات و دابینکردنی پێداویستیی بازاڕ بە دراوی بیانی.

میکانیزمی داهاتی نەوت لە ساڵی 2003ـەوە
سیستمی دارایی عێراق لە ساڵی 2003ـەوە بە جۆرێک داڕێژراوە کە داهاتی نەوتی فرۆشراوی وڵات لە بانکی فیدراڵیی نیویۆرک لە ئەمریکا دادەنرێت. دواتر ئەو داهاتە نەوتییە بە رەزامەندیی بانکی ناوەندیی عێراق بەشێوەی کاش رەوانە دەکرێتەوە و لە بازاڕەکاندا بەگەڕ دەخرێت.

وردبینیی نێودەوڵەتی و نرخە فەرمییەکانی دۆلار
بانکی ناوەندیی عێراق بەپێی چەند رێکارێکی تایبەت و دوای تێپەڕبوون بە وردبینیی چەند کۆمپانیایەکی نێودەوڵەتیدا، دۆلاری نەختینە بەسەر بازرگانان و گەشتیاراندا دابەش دەکات. لەم چوارچێوەیەدا، نرخی فەرمی بۆ بازرگانان بە مەبەستی هاوردەکردنی کاڵا بە 131 هەزار دینار بۆ هەر 100 دۆلارێک دیاریکراوە، هاوکات نرخەکەی بۆ گەشتیاران 130 هەزار و 500 دینارە بۆ هەر 100 دۆلارێک.

قەبارەی ساڵانەی دۆلار و چاودێریی سزاکان
واشنتن ساڵانە تاوەکو 13 ملیار دۆلاری نەختینە رەوانەی بەغدا دەکاتەوە بە مەبەستی پاراستنی ئابووریی عێراق و بەردەوامیی جووڵەی بازاڕ. لە هەمان کاتدا، پاراستنی داهاتەکانی عێراق لە ئەمریکا، وەک متمانەیەک و ئامرازێکی چاودێری بەکاردێت بۆ رێگریکردن لە گەیشتنی دۆلار بەو وڵات و لایەنانەی کە لەژێر سزای نێودەوڵەتیدان.